Edytujesz End

[[File:End_poglądowe.png|thumb|300px|Widok na środkową wyspę Endu. Pośrodku smok Endu lecący między obsydianowymi filarami.]]
'''End''' (dawniej '''''Kres''''') jest wymiarem, w którym żyje [[smok Endu]]. Pokonanie smoka i powrót przez [[Fontanna Endu|fontannę Endu]] umożliwiają odczytanie napisów końcowych ''[[Minecraft]]a'', co w przypadku większości gier jest oznaką ich ukończenia – stąd nazwa wymiaru. W ''Minecrafcie'' możliwe jest jednak kontynuowanie gry po napisach końcowych.

== Wejście ==
{{Main|Portal Endu}}
[[Plik:Active End Portal.png|thumb|250px|Aktywowany portal Endu]]
Aby wejść do Endu, gracz musi znaleźć i aktywować<ref>Istnieje {{frac|1|1000000000000}} szansy na to, że gracz znajdzie portal już aktywowany.</ref> [[portal Endu]], znajdujący się w [[Twierdza|twierdzy]], wstawiając do każdej pustej [[Rama portalu Endu|ramy portalu Endu]] jedno [[oko Endera]]. Możliwe jest także skonstruowanie portalu w trybie kreatywnym.

Aktywowany portal Endu pozwoli graczowi natychmiast wejść do Endu. W [[Java Edition|edycji Java]], po wejściu do Endu odblokowywany zostaje [[postęp]] „To jest już koniec?”.
{{-}}
== Środowisko ==
End składa się z centralnej wyspy otoczonej przez wiele zewnętrznych wysp. Wszystkie wyspy składają się głównie z [[Kamień Endu|kamienia Endu]]. Luka między wyspą centralną a wyspami zewnętrznymi to pustka szeroka na około 1000 bloków. Poniżej wysp znajduje się [[próżnia]], od której gracza nie oddziela warstwa skały macierzystej, tak jak w pozostałych wymiarach.

=== Niebo Endu ===
[[Plik:Rozbłysk nieba Endu.png|thumb|300px|Rozbłysk na niebie Endu.]]
Bezgwiezdne niebo i pustka Endu składają się z pustego, statycznego wzoru. Jest to tzw. skybox. W Endzie nie ma dni i nocy, podobnie jak w [[Nether]]ze. Nie pada tu [[deszcz]] ani [[śnieg (opad)|śnieg]].

Jedynym zjawiskiem na niebie są fioletowe rozbłyski, pojawiające się w losowej jego części co 30 sekund, i trwające od 5 do 19 sekund. Rozbłyski są widoczne w edycji Java przy dowolnych ustawieniach graficznych, natomiast w edycji Bedrock widać je tylko przy włączonym trybie „Vibrant Visuals”. Rozbłyski oświetlają też krajobraz, zalewając powierzchnię wymiaru fioletowym światłem. Efekt ten można wyłączyć w [[ustawienia]]ch (Ułatwienia dostępu -> Wyłącz rozbłyski nieba): sam rozbłysk nadal będzie widoczny, ale nie wpłynie już na oświetlenie krajobrazu.

=== Zachowanie bloków i przedmiotów ===
Większość przedmiotów i bloków funkcjonuje tak samo jak w [[Nadziemie|Nadziemiu]], z kilkoma wyjątkami:

* [[Łóżko|Łóżka]] wybuchają, kiedy gracz będzie próbować spać (gdy na nie kliknie), podobnie jak w [[Nether]]ze. [[Kotwica odrodzenia]] także wybucha, podobnie jak w Nadziemiu. Gracz w trybie przetrwania nie może więc ustawić punktu odradzania w Endzie.
* [[Kompas]]y nie działają, chyba że zostaną użyte na [[Magnetyt|magnetycie]].
* [[Zegar]]y nie działają z powodu braku dnia i nocy.
* [[Portal Netheru]] nie może być normalnie stworzony w Endzie (pozwalają na to tylko komendy).
* [[Ogień]] płonie w nieskończoność na [[skała macierzysta|skale macierzystej]], ale nie rozprzestrzenia się w naturalny sposób na inne bloki skalne.

=== Obsydianowa platforma ===
[[Plik:Obsydianowa platforma.png|mały|200x200px|Obsydianowa platforma – struktura, na której pojawia się gracz lub byt, wchodząc do Endu.]]
W momencie wejścia gracza lub bytu do Endu ten pojawia się na obsydianowej platformie – jest to struktura tworzona z 25 bloków [[obsydian]]u, która ma wymiary 5×5 bloków. Może wygenerować się w powietrzu, na centralnej wyspie lub w jej wnętrzu.

Dodatkowo obsydianowa platforma jest [[Zasoby odnawialne|odnawialnym źródłem]] obsydianu, ponieważ ta regeneruje się za każdym razem, kiedy dowolny byt wchodzi do Endu.

=== Centralna wyspa ===
[[Plik:Naturalna Brama Endu.png|mały|Brama Endu]]
Wszyscy gracze rozpoczynają eksplorację Endu na centralnej wyspie. Pojawiają się oni na koordynatach ''x''=100, ''y''=49, ''z''=0, skierowane na zachód (ujemne ''X'') na platformę obsydianową 5 × 5 × 1, generowanej na lub wewnątrz wyspy, albo w stosunkowo niewielkiej odległości od niej.

Gdy ktoś wejdzie do Endu, jedynym wyjściem jest pokonanie [[Smok Endu|smoka Endu]] lub [[śmierć]]. Smok pojawia się naturalnie 1 sekundę po wejściu gracza do Endu lata wokół 10 [[obsydianowy słup|obsydianowych filarów]] ułożonych w okręgu wokół punktu 0,0. Na szczycie każdego filaru znajduje się [[kryształ Endu]], a niektóre chronione są [[żelazne kraty|żelaznymi kratami]].

Po pokonaniu [[smok Endu]] eksploduje, upuszczając 12000 punktów [[doświadczenie|doświadczenia]] (wystarczająco, by gracz awansował z poziomu 0 do 68), aktywując portal do wyjścia i tworząc [[Brama Endu|portal bramy]]. Na szczycie portalu wyjściowego generuje się [[jajo smoka]]. Po zabiciu smoka Endu można go odrodzić nieograniczoną liczbę razy, umieszczając cztery kryształy Endu na [[Fontanna Endu|portalu wyjściowym]]. Za każdym razem, gdy smok umrze, zostanie wygenerowany inny portal bramy, maksymalnie do 20; jednak smok nie stworzy kolejnego smoczego jaja.

Kiedy gracz wejdzie do portalu wyjściowego, zostanie [[Odradzanie|odrodzony]] w [[Nadziemie|Nadziemiu]] i może wrócić do Endu przez ten sam portal; End pozostanie w tym samym stanie, w jakim gracz go opuścił.

=== Wyspy zewnętrzne ===
[[Plik:EnderIslandsRender.jpg|thumb|200px|Zewnętrzne wyspy Endu są generowane wokół głównej wyspy.]]
[[File:New End 15w31b.png|thumb|right|300px|Część zewnętrznych wysp Endu. Widoczne jest [[miasto Endu]].]]
Kiedy gracz wejdzie do jednej z [[Brama Endu|bram Endu]] na centralnej wyspie, jest natychmiast teleportowany przez pustkę 1000 bloków na zewnętrzne wyspy Endu. Przez bramy można przejść używając [[Enderperła|enderperły]], [[wagonik]]ów, lub przez umiejętne użycie [[elytry|elytr]], z powodu jedno-blokowej przerwy między blokami skały macierzystej.

Zewnętrzne wyspy są pokryte lasem [[drzewo refrenusu|drzew refrenusu]], które można zebrać by zdobyć [[owoc refrenusu|owoce refrenusu]]. Na wyspach można znaleźć [[miasto Endu|miasta Endu]] i [[Statek Endu|statki Endu]], które zawierają bardzo cenne łupy, w tym [[elytry]] i [[Głowa|głowę smoka]]. Granica Endu, tak jak dwóch pozostałych wymiarów, znajduje się na 30-milionowej kratce. Za barierą nie generują się już miasta i statki Endu.

{{Przeszłość|poniższej sekcji}}
W edycji Java, z powodu błędu {{bug|159283}}, zewnętrzne wyspy Endu generowały się w formie pierścieni, pomiędzy którymi występują duże przerwy. Wszystkie pierścienie były wyśrodkowane na koordynatach X=0, Z=0. Pierwszy z pierścieni urywał się 370 720 bloków od środka świata, a drugi pierścień zaczynał się 524 288 bloków od środka świata; pomiędzy tymi dwoma pierścieniami występowała zatem pustka szeroka na ponad 150 kilometrów. Każdy kolejny pierścień był coraz węższy, ale i każda kolejna przerwa również była coraz węższa. Do [[Granica świata|granicy świata]] generowało się kilka tysięcy takich pierścieni. 

=== Moby ===
End jest domem tylko trzech naturalnie występujących [[mob]]ów:
*[[Enderman]] odradza się naturalnie w całym wymiarze.
*Smok pojawia się tylko raz naturalnie na centralnej wyspie, ale można go odrodzić, umieszczając 4 kryształy Endu po każdej stronie portalu. 
*[[Shulker]] pojawia się tylko na zewnętrznych wyspach, w [[miasto Endu|miastach Endu]], i nie odradza się po zabiciu. 

Inne moby, z wyłączeniem [[Wither]]a, mogą być wysyłane do Endu za pośrednictwem [[Portal Endu|portalu]]. Withera natomiast można normalnie przyzwać w Endzie w taki sam sposób, jak w innych wymiarach.

Niektóre inne moby zachowują się niestandardowo w Endzie:
* [[Piglin]]y i [[Piglin okrutnik|pigliny okrutnicy]] zmieniają się w [[Zzombifikowany piglin|zzombifikowane pigliny]], a [[hoglin]]y stają się [[zoglin]]ami, jeśli spędzą w Endzie 15 sekund.
* [[Pszczoła|Pszczoły]] traktują End jako wymiar, w którym zawsze jest dzień, pracując przez cały czas.

== Skład ==
=== [[Byty]] ===
*{{EntityLink|Enderman}}
*{{EntityLink|Kryształ Endu}}
*{{ItemLink|Ramka na przedmiot}} (byt tylko w [[Java Edition|JE]])
*{{EntityLink|Shulker}}
*{{EntityLink|Smok Endu}}

=== [[Bloki]] ===
==== Główna wyspa ====
*{{BlockLink|Obsydian}}
*{{BlockLink|Kamień Endu}}
*{{BlockLink|Blok portalu Endu}}
*{{BlockLink|Skała macierzysta}}
*{{BlockLink|Smocze jajo}}
*{{BlockLink|Pochodnia}}
*{{BlockLink|Żelazne kraty}}

==== Zewnętrzne wyspy ====
*{{BlockLink|Blok purpuru}}
**{{BlockLink|Purpurowy filar}}
**{{BlockLink|Purpurowe schody}}
**{{BlockLink|Purpurowa płyta}}
*{{BlockLink|Łodyga refrenusu}}
*{{BlockLink|Kwiat refrenusu}}
*{{BlockLink|Blok portalu bramy Endu}}
*{{BlockLink|Skrzynia}}
**{{BlockLink|Skrzynia Endu}}
*{{BlockLink|Głowa smoka}}
*{{BlockLink|Purpurowe szkło}}
*{{BlockLink|Purpurowy sztandar}}
*{{BlockLink|Statyw alchemiczny}}
*{{ItemLink|Ramka na przedmiot}} (blok tylko w [[Bedrock Edition|BE]])
*{{BlockLink|Kamień Endu}}

== Informacje techniczne ==
{| class="wikitable"
!Nazwa
!ID słowne wymiaru
!ID numeryczne
|-
|{{EnvSprite|end}} End
|<code>the_end</code>
|<code>1</code>
|}

=== Folder ===
End jest zapisywany w ten sam sposób, co inne wymiary, w folderze <code>DIM1</code>.

Usunięcie biblioteki <code>DIM1</code> zresetuje End.

== Osiągnięcia ==
{{Achievements|kres?;kres;kres znowu}}

== Postępy ==
End ma własną kategorię [[postęp]]ów:
{{Postępy|start}}
{{Postępy|category:end}}
{{Postępy|opis}}
{{Postępy|End}}
{{Postępy|Uwolnić End}}
{{Postępy|Następne pokolenie}}
{{Postępy|Ucieczka z wyspy}}
{{Postępy|Miasto na krańcu świata}}
{{Postępy|Rozwiń skrzydła}}
{{Postępy|Latać każdy może!}}
{{Postępy|Koniec... Znowu...}}
{{Postępy|Weź miętówkę}}
{{Postępy|end}}

Jeden postęp z kategorii „Minecraft” również odnosi się do Endu:
{{Postępy|start}}
{{Postępy|category:minecraft}}
{{Postępy|opis}}
{{Postępy|To już jest koniec?}}
{{Postępy|end}}

== Historia ==
{{Historia|i}}
{{Historia||0.31|snap=6 stycznia 2010|slink=none|Dodano [[typ mapy]] o nazwie „Floating” (pl. ‘pływający’). Generował pływające wyspy w oparciu o wybrany [[motyw]]. Wypadnięcie z tych wysp oznaczało śmierć, ponieważ powierzchnia pokryta była skałą macierzystą. Typy map zostały później usunięte w [[Infdev]].}}
{{Historia|b}}
{{Historia||19 maja 2011|link={{tweet|notch|71133661768065024}}|Notch udostępnił na Twitterze kilka zdjęć z trzeciego możliwego do odtworzenia wymiaru, znanego później jako [[Podniebny Wymiar]]. Miał bloki [[Nadziemie|Nadziemia]] i moby, a także niebo podobne do tego w Nadziemiu.}}
{{Historia||30 lipca 2011|link={{tweet|notch|97216060708753408}}|Notch po raz pierwszy wspomniał o Endzie z komentarzem dotyczącym teoretycznej zmiany nazwy endermana – niektórzy gracze zwrócili się do Mojangu z prośbą o zmianę nazwy na „Far Landers” – odniesienie do [[Odległe lądy|Odległych lądów]]. Żartował, że zamiast zmieniać nazwę moba na „Far Landers”, było bardziej prawdopodobne, że zmieni nazwę Dalekich Ziem na „End”.}}
{{Historia||6 października 2011|link={{reddit|l3jgm/enderdragons_decrypt_w_rot13_via_notch|c2ph1f1}}|Użytkownik Reddita „cptqwashi” opublikował pomysł, że nowy wymiar będzie miał nazwę „Ender” oraz będzie domem dla smoków i endermanów. Notch wkrótce podał więcej informacji i powiedział, że post cptqwashi był „w 100% poprawny”. <Ref> {{reddit | l3jgm / enderdragons_decrypt_w_rot13_via_notch | c2ph3nd}} </ref> Jednak później okazało się, że był to po prostu „End”, i że tam będzie tylko jeden smok Endu.}}
{{Historia||7 października 2011|link={{tweet|notch|122249624407916544}}|Notch opublikował na Twitterze pierwsze zdjęcie Endu i smoka Endu latającego nad nim.}}
{{Historia||10 października 2011|link=https://www.youtube.com/watch?v=ehlpLRrwojo|Notch opublikował film przedstawiający krótki klip z Endu, który pokazuje Smoka Końcowego lecącego ku górnej części kadru.}}
{{Historia||12 października 2011|link={{Tweet|jeb|124201530856452096}}
|Oryginalna koncepcja Wymiaru Nieba została oficjalnie przemianowana na „Koniec”.
|Kilka lat później [[Jeb]] wyjaśnił przyczynę przejścia od wymiaru nieba do Endu: „[Niebo] nie działało tak dobrze ze względu na sposób obliczania światła [...] Wymiar nieba pierwotnie posiadał górne światło, które miało [[Nadziemie]], więc wyglądałbyś jak cienie w jaskiniach itd. Ale pod względem wydajności, to nie działało - było bardzo wolno, więc usunęliśmy słońce - teraz wszystko jest równomiernie oświetlone, chyba że »Mam pochodnię.«”.}}
{{Historia|w}}
{{Historia||1.0.0|snap=Beta 1.9-pre4|Dodano End. Portal Endu teraz musi działać, by wejść do niego.
|Smok Endu pojawia się w pobliżu portalu, który można by zniszczyć, ale bloki portalowe nadal działałyby, nawet gdyby rama została zniszczona. Usunięto także możliwość tworzenia bloków klatek portalu Endu w trybie pojedynczego gracza.}}
{{Historia||1.3.1|snap=12w25a|Niebo Endu jest teraz w ciemnym odcieniu fioletu, zamiast wielobarwnego szumu, jaki był pierwotnie.}}
{{Historia||2013 Music Update|link=2013 Music Update|Dodano ścieżkę dźwiękową dla Endu.}}
{{Historia||1.8|snap=14w17a|Nazwa biomu Endu to teraz „End” zamiast „Niebo”.}}
{{Historia||1.9|snap=15w31a|Filary w Endzie są różnej wielkości oraz są ułożone w okrąg. Najwyższe słupy mają [[żelazne kraty]] wokół kryształów Endu.
|Portal wyjściowy jest generowany od razu, ale bez jaja smoka i bloków portalu Endu.
|Dodano zewnętrzne wyspy, oddzielone od centralnej wyspy pustką około 1000 bloków.
|Dodano [[miasto Endu]] i statek Endu na wyspach zewnętrznych.}}
{{Historia|||snap=15w32c|[[Magiczna latarnia]] w statkach Endu została zastąpiona [[dynia|dynią]].}}
{{Historia|||snap=15w33c|Zastąpiono dynie na statkach Endu [[lej]]em zawierającym książkę napisaną przez [[Searge]].}}
{{Historia|||snap=15w41a|Zastąpiono lej z książką na [[elytry]] w ramce na przedmiot.}}
{{Historia|||snap=16w07b|Usunięto klatki, które chroniły kryształy podczas walki ze smokiem.}}
{{Historia|||snap=1.9-pre1|Ponownie dodano klatki, które teraz chronią kryształy niektórych niższych obsydianowych filarów.}}
{{Historia||1.11|snap=16w39a|[[Mapa|Mapy]] teraz działają w Endzie.
|Dodano powrotne [[Brama Endu|bramy Endu]] rozsiane po wyspach zewnętrznych.}}
{{Historia||1.13|snap=18w07a|[[Fantom]]y odradzają się w Endzie.}}
{{Historia|||snap=18w09a|Fantomy nie pojawiają się już w Endzie.}}
{{Historia||1.14|snap=18w46a|Pierwsze wystąpienie błędu {{bug|159283}} sprawia, że zewnętrzne wyspy Endu generują się w formie pierścieni.}}
{{Historia||1.16|snap=20w19a|[[Hoglin]]y i [[piglin]]y przemieniają się odpowiednio w [[zoglin]]y oraz w [[Zzombifikowany piglin|zzombifikowane pigliny]], kiedy są w Endzie.}}
{{Historia||1.21.9|snap=25w33a|Od teraz niebo Endu czasami rozświetlają fioletowe rozbłyski.
|Poziom [[Światło|światła]] z nieba w Endzie jest teraz równy 15, a nie 0, jak dotychczas.}}
{{Historia||26.3|snap=snap6|Naprawiono błąd {{bug|159283}}. Zewnętrzne wyspy Endu nie generują się już w formie pierścieni.}}

{{Historia|pe}}
{{Historia||1.0.0|snap=alpha 0.17.0.1|Dodano End.
|[[Miasto Endu|Miasta Endu]] nie miały jeszcze okien z barwionego szkła ani sztandarów.}}
{{Historia|be}}
{{Historia||1.2.0|snap=beta 1.2.0.2|Miasta Endu mają okna z purpurowego szkła i purpurowe sztandary, tak jak w edycji Java.}}
{{Historia||1.16.0|snap=beta 1.16.0.51|[[Piglin]]y przemieniają się w [[Zzombifikowany piglin|zzombifikowane pigliny]], kiedy są w Endzie.}}
{{Historia||1.21.80|snap=Preview 1.21.80.25|Od teraz niebo Endu czasami rozświetlają fioletowe rozbłyski.{{Eksp|Vibrant Visuals|B}}}}

{{Historia|konsola}}
{{Historia||xbox=TU9|xbone=CU1|ps=1.00|wiiu=Patch 1|Dodano End.}}
{{Historia||xbox=TU14|xbone=CU1|ps=1.04|wiiu=Patch 1|Niebo Endu jest od teraz fioletowym szumem zamiast wielokolorowego szumu.}}
{{Historia||xbox=TU46|xbone=CU36|ps=1.38|wiiu=Patch 15|Portal powrotny generuje się w Endzie przed pojawieniem się gracza, lecz bez [[Jajo Smoka|smoczego jaja]] i samego portalu.
|Dodano więcej wysp Endu, [[Miasto Endu|miasta Endu]] oraz [[Statek Endu|statki Endu]].}}

{{Historia|New Nintendo 3DS Edition}}
{{Historia||1.7.10|Dodano End.}}
{{Historia|foot}}

== Ciekawostki ==
*W wymiarze można czasem usłyszeć dźwięki jaskiń.
*Jest to jedyny wymiar, w którym bez użycia błędów gry można spaść w [[Próżnia|próżnię]] (a co za tym idzie - zginąć).
*W świecie Endu nie można zrobić portalu do Netheru. Gdy stworzy się kształt portalu do Netheru i spróbuje go aktywować, nie pojawi się przejście.
*Usunięcie folderu ''DIM1'' w folderze świata zresetuje End do pierwotnego stanu i odrodzi smoka. Dzięki temu możliwe jest wielokrotne przejście gry i zdobycie większej liczby [[Jajo Smoka|jaj smoka]].
*Do stworzenia Endu został użyty kod, który miał służyć do generowania [[Podniebny Wymiar|Podniebnego wymiaru]].
**Pozostałością Podniebnego wymiaru jest nazwa folderu w którym jest zapisany End, ponieważ nazywa się ''DIM1 (''co oznacza że jest o jeden wymiar „w górę” – niebo; porównaj folder zapisu [[Nether]]u ''DIM-1'' oznaczający wymiar „w dół”).
*Przed wersją [[Historia wersji|1.9]] End składał się jedynie z jednej dużej wyspy, chociaż czasem tuż obok niej pojawiały się małe wysepki.

== Galeria ==
<gallery>
Pierwszy Kres.png|Pojedyncza klatka z filmiku stworzonego przez Notcha ukazująca End 
Obsidianowy słupek.png|Obsydianowa wieża znajdująca się na głównej wyspie
End od spodu.png|Główna wyspa pokazana od dołu
Łóżko Kres.png|Efekt próby użycia łóżka w Endzie
Small End Islands.png|Krajobraz Endu
</gallery>

{{Przypisy}}
{{Środowisko}}

[[Kategoria:Wymiary]]

[[cs:End]]
[[de:Das Ende]]
[[en:The End]]
[[es:El End]]
[[fr:L'End]]
[[hu:A Vég]]
[[it:L'End]]
[[ja:ジ・エンド]]
[[ko:엔드]]
[[lzh:終界]]
[[nl:De End]]
[[pt:O End]]
[[ru:Край]]
[[th:ดิเอนด์]]
[[tr:Son]]
[[uk:Енд]]
[[zh:末地]]