Edytujesz Żelazny golem

{{Mob
| wygląd = Żelazny golem.png; Lekko popękany żelazny golem.png; Średnio popękany żelazny golem.png; Mocno popękany żelazny golem.png
| życie = {{hp|100}}
| atak =
'''Pokojowy:''' {{hp|0}} (lecz nadal wykonuje animację ataku)<br>
'''Łatwy:''' od {{hp|4.75}} do {{hp|11.75}}<br>
'''Normalny:''' od {{hp|7.5}} do {{hp|21.5}}<br>
'''Trudny:''' od {{hp|11.25}} do {{hp|32.25}}
| spawn = [[Wioski|Wioska]], [[posterunek złosadniczy]], budowa totemu
| wersja = 1.2.1
| upuszcza =
{{ItemLink|Sztabka żelaza|Sztabka żelaza}} (3-5)<br>
{{BlockLink|id=385|Mak|Kwiaty}} (0-2)
| doświadczenie = 0
| byt_id= iron_golem
}}

'''Żelazny golem''' (ang. ''Iron Golem'') - duży i silny [[Moby|mob użyteczny]], którego głównym zadaniem jest obrona [[osadnik]]ów i [[gracz]]y.

== Odradzanie ==
=== Tworzenie ===
[[Plik:Tworzenie_żelaznego_golema.png|thumb|left|Sposób tworzenia żelaznego golema.]]
Żelazne golemy mogą być stworzone przez [[gracz]]a, podobnie jak [[bałwan]]y. Do stworzenia żelaznego golema potrzebne są cztery [[Blok żelaza|bloki żelaza]] (36 [[Sztabka żelaza|sztabek]]) i jedna [[wykrawana dynia]], [[Jack o'Lantern]] lub [[dynia]]<sup>''(Tylko [[Bedrock Edition|BE]])''</sup>. Bloki żelaza układa się w kształt litery T, a dynię umieszcza się na środkowym bloku żelaza w górnej części totemu. Dynia może zostać również położona przez [[dozownik]] lub przez [[Enderman]]a, ale musi zostać położona jako ostatnia. Żelazny golem musi mieć przestrzeń wokół miejsca spawnu, więc totem nie zadziała w ograniczonej przestrzeni. Alternatywnie gracz może położyć bloki w dowolnej kolejności, jeżeli użyje dyni, którą na końcu [[nożyce|wykrawa]]. Utworzony golem jest pasywny w stosunku do gracza, który go utworzył. Może zaatakować oswojonego [[wilk]]a, jeżeli ten przypadkowo zaatakuje golema, jednak nigdy nie zaatakuje gracza.

Totem może zostać również ułożony na leżąco lub do góry nogami, ale 4 puste przestrzenie na diagramie (powyżej i poniżej ramion) muszą być blokami [[Powietrze|powietrza]]. Każdy inny blok (takie jak np. [[wysoka trawa]], warstwy [[śnieg]]u lub [[woda]]) zapobiega utworzeniu golema, gdy jest położony w miejscu powietrza.

Tak jak inne skonstruowane przez gracza moby, żelazny golem zawsze pojawia się zwrócony w stronę południową. Jego wielki rozmiar może spowodować, że może on otrzymywać obrażenia od duszenia się, gdy na wysokości jego głowy znajduje się blok.

=== Wioski ===
W [[Java Edition]] w każdej wiosce naturalnie pojawia się jeden golem. Osadnicy mogą przywołać kolejnego żelaznego golema w momencie paniki lub plotkowania. Gdy osadnik próbuje przywołać golema, wykonuje do 10 prób zespawnowania golema w obrębie 16×13×16 bloków, których centrum jest w miejscu bloku, na którym stoi wieśniak (+7/-8 bloków wzdłuż osi X i Z, +6/-6 bloków wzdłuż osi Y). <!-- ...?... --> Aby golem się pojawił, pod wybranym blokiem musi znajdować się blok z solidną górną powierzchnią, a 2 bloki nad nim nie mogą być pełnym blokiem, zasilonym blokiem lub torami, 2 bloki powyżej nie mogą być też wodą. Oznacza to, że golem może pojawić się w wodzie głębokiej na 1 blok lub w blokach takich jak półbloki, płoty lub dywany.

W [[Bedrock Edition]] żelazny golem pojawia się naturalnie, gdy [[wioska]] się generuje. Żelazny golem pojawia się też w obrębie 16×6×16 bloków od centrum w wioskach, które mają co najmniej 20 [[łóżko|łóżek]] i 10 wieśniaków. Aby golem się pojawił, 75% osadników musiało pracować poprzedniego dnia, 100% osadników musi być połączonych do swoich łóżek, a gracz musi być w odległości do 80 bloków od wioski horyzontalnie i 44 bloki wertykalnie. Szansa na próbę spawnu golema wynosi {{fraction|1|700}} na tick, co oznacza średnio około jedną próbę na 35 sekund. Żelazny golem pojawia się, gdy ma zagwarantowany obręb 2×4×2 bloków przestrzeni powyżej miejsca pojawienia się. Przestrzeń ta musi zawierać tylko niesolidne bloki, a blok, na którym golem spawnuje się musi być solidny.

=== Posterunek złosadniczy ===
[[Plik:Klatka Posterunku Złosadniczego z uwięzionym golemem.png|thumb|right|Żelazny golem uwięziony w klatce przy [[Posterunek złosadniczy|posterunku złosadniczym]].]]
Obok [[Posterunek złosadniczy|posterunku złosadniczego]] czasem pojawia się drewniana klatka z uwięzionym żelaznym golemem. Podczas walki z rozbójnikami warto uwolnić go i skorzystać z jego pomocy.

== Drop ==
Po śmierci żelazny golem upuszcza:
* 3-5 {{ItemLink|Sztabka żelaza|Sztabka żelaza|sztabek żelaza}}
* 0-2 {{BlockLink|id=385|maki|Kwiaty}}
Zaklęcie [[Zaklinanie|grabież]] nie działa na golemy i nie zwiększa ilości upuszczonych przedmiotów.

== Zachowanie ==
[[Plik:Żelazny golem z makiem.png ‎|thumb|right|Żelazny golem oferujący [[mak]].]]
Żelazne golemy wędrują po wiosce w sposób podobny do patrolu, zatrzymując się w pobliżu brzegów budynków lub innych struktur. Podobnie jak osadnicy, nie oddalają się daleko od wioski, niezależnie od sposobu zespawnowania się. Czasami żelazny golem zatrzymuje się przy wieśniaku i patrzy w niego, tak jakby przeprowadzali konwersację. Może on zaoferować wieśniakowi mak, co symbolizuje przyjaźń między osadnikami i golemami. Może być to easter egg, ponieważ żelazny golem ma kilka elementów wspólnych z robotami ogrodowymi z filmu ''[[wikipedia:pl:Laputa – podniebny zamek|Laputa – podniebny zamek]]''.

Gdy żelazny golem jest poza wioską powoli wędruje wokoło. Zwykle kieruje się w kierunku najbliższej wioski.

Żelazne golemy mogą wyjść na jeden blok wysokości bez skakania i mogą przejść przez dziurę szeroką na 1 blok bez wpadania w nią. Unikają [[woda|wody]], [[lawa|lawy]], [[ogień|ognia]] i [[kaktus]]ów. Golemy są odporne na obrażenia od tonięcia i upadku z wysokości. W wodzie toną, ale wciąż mogą chodzić w wodzie, jak i pod nią.

Gdy mają ¾ pełnego życia, w [[Java Edition]] zaczynają pękać. Mogą być wyleczeni poprzez użycie na ich klatce piersiowej sztabki żelaza.

Tak jak inne użytkowe moby, żelazne golemy mogą być wzięci na [[smycz]]. Żelazne golemy są szybsze w [[Bedrock Edition]].

=== Atak ===
Żelazne golemy są agresywne w stosunku do większości agresywnych lub neutralnych mobów w odległości 16 bloków. Nie są jednak skuteczne w walce z latającymi mobami (takimi jak [[smok Endu]], [[Wither]], [[fantom]], [[Ghast]] czy [[dręczyciel]]), które latają poza zasięgiem jego rąk. Gdy gracz ma -15 lub mniej punktów popularności w wiosce, golemy są agresywne również w stosunku do niego. Naturalnie odpowiadają oni na ataki innych mobów, jednak golem wybudowany przez gracza nigdy go nie zaatakuje. Mimo iż są obrońcami wiosek, moby atakujące osadników nie prowokują ich.

Gdy golemy atakują, poruszają się szybko w kierunku ich celu i gwałtownie poruszają ramionami w górę, aby zadać obrażenia od {{hp|7}} do {{hp|21}} i wyrzucić przeciwnika w powietrze. Żelazne golemy mają większy zasięg ataku, co pozwala im na atakowanie przez ścianę cienką na 1 blok, nawet gdy nie widzą celu.

Jest możliwe, że kilka golemów jednocześnie uderzy ten sam cel. Wtedy wysokość, na jaką ofiara jest wyrzucana, jest odpowiednia do liczby golemów atakujących.

Poniższa lista zawiera gracza, wszystkie nieumarłe, neutralne, agresywne moby i bossy. Pasywne moby, których golemy nie atakują są pominięte. Pozostałe pasywne moby, które golemy atakują (np. nieuzbrojeni okrutnicy, młode pigliny i bałwany) znajdują się na liście.

{| class="wikitable"
!Mob
!Żelazny golem atakuje moba?
!Atakuje żelaznego golema?
!Uwagi
|-
|{{EntityLink|Pszczoła}}
|{{Tc|nie}}
|{{Tc|nie}}
|
|-
|{{EntityLink|Płomyk}}
|{{Tc|tak}}
|{{Tc|częściowo}}
|
Zaatakuje golema jeśli zostanie przez niego zaatakowany.
|-
|{{EntityLink|Kurzy jeździec}}
|{{Tc|częściowo}}
|{{Tc|częściowo}}
|
Mały [[zombie]] ujeżdżający [[kurczak]]a atakuje golema.<br>
Jeżeli mały [[zombifikowany piglin]] ujeżdża kurczaka, zombifikowany piglin zaatakuje golema, jeśli golem zaatakuje pierwszy.<br>
Żelazny golem atakuje jeźdźcę, nie kurczaka.
|-
|{{EntityLink|Creeper}}
|{{Tc|nie}}
|{{Tc|nie}}
|
Żelazne golemy nie atakują Creeperów, ale pobliska ekslozja Creepera może ich uszkodzić.
|-
|{{EntityLink|id=137|Delfin}}
|{{Tc|nie}}
|{{Tc|nie}}
|
|-
|{{EntityLink|id=136|Utopiec}}
|{{Tc|tak}}
|{{Tc|tak}}
|
|-
|{{EntityLink|id=29|Smok Endu}}
|{{Tc|częściowo}}
|{{Tc|częściowo}}
|
Gdy są w pobliżu, żelazne golemy próbują atakować smoka, ale rzadko są w stanie.
|-
|{{EntityLink|Enderman}}
|{{Tc|częściowo}}
|{{Tc|częściowo}}
|
Enderman atakuje golema, gdy ten zaatakuje go pierwszy.
|-
|{{EntityLink|id=86|Endermit}}
|{{Tc|tak}}
|{{Tc|tak}}
|
|-
|{{EntityLink|Gigant}} <sup>''(tylko [[Java Edition|JE]])''</sup>
|{{Tc|tak}}
|{{Tc|nie}}
|
|-
|{{EntityLink|Ghast}}
|{{Tc|częściowo}}
|{{Tc|nie}}
|
Żelazny golem prawie nigdny nie atakuje Ghasta, ale gdy jest on blisko i duch nie porusza się zbyt szybko, golem atakuje. Jednak żelazny golem nie idzie do Ghasta poza swój zasięg widzenia.
|-
|{{EntityLink|Strażnik}} <br>{{EntityLink|Prastrażnik}}
|{{Tc|tak}}
|{{Tc|nie}}
|
|-
|{{EntityLink|Hoglin}}
|{{Tc|częściowo|tak<sup>''([[Java Edition|JE]])''</sup><br/>Nie<sup>''([[Bedrock Edition|BE]])''</sup>}}
|{{Tc|częściowo|częściowo<sup>''([[Java Edition|JE]])''</sup><br/>Nie<sup>''([[Bedrock Edition|BE]])''</sup>}}
|
Atakuje, gdy golem zaatakuje Hoglina.<sup>''([[Java Edition|JE]])''</sup><br>
W [[Bedrock Edition]] golem nie atakuje Hoglina.
|-
|{{EntitySprite|żelazny-golem}} Inny żelazny golem
|{{Tc|nie}}
|{{Tc|nie}}
|
|-
|{{EntityLink|Królik zabójca}}
|{{Tc|nie}}
|{{Tc|nie}}
|
|-
|{{EntityLink|Lama}}<br>
{{EntityLink|id=281|Lama#Lama handlarza|Lama handlarza}}
|{{Tc|częściowo}}
|{{Tc|częściowo}}
|
Żelazny golem atakuje tylko, gdy ślina przypadkowo trafi golema.
|-
|{{EntityLink|Kostka magmy}}
|{{Tc|tak}}
|{{Tc|częściowo}}
|
Atakuje wszystkie rozmiary kostek magmy.<br>
Małe kostki magmy nie są w stanie zadać obrażeń golemowi.<br>
W [[Bedrock Edition]] kostki magmy ignorują żelazne golemy.
|-
|{{EntityLink|id=138|Panda}}
|{{Tc|częściowo}}
|{{Tc|częściowo}}
|Golem atakuje tylko pandę, która została sprowokowana. 
|-
|{{EntityLink|Niedźwiedź polarny}}
|{{Tc|częściowo}}
|{{Tc|nie}}
|Golem atakuje tylko agresywną odmianę 
|-
|{{EntityLink|id=125|Fantom}}
|{{Tc|tak}}
|{{Tc|nie}}
|
|-
|{{EntityLink|Piglin}}
|{{Tc|częściowo}}
|{{Tc|częściowo}}
|
<br />
|-
|{{EntityLink|id=350|Piglin okrutnik}}
|{{Tc|tak}}
|{{Tc|częściowo}}
|
Atakują, gdy golem zaatakuje jednego piglina lub brutala.
|-
|{{EntityLink|Gracz}}
|{{Tc|częściowo}}
|{{Tc|N/A}}
|
Golem, który pojawił się naturalnie lub przez [[komendy]] atakuje gracza, gdy ten go zaatakuje w trybie przetrwania lub przygody (golem nie atakuje gracza w trybie kreatywnym i widza).<br>
Żelazny golem atakuje też graczy, którzy mają niską popularność w wiosce.<br>
Żelazny golem utworzony przez gracza nigdy go nie zaatakuje.<br>
Gracz atakuje golema również przez zaklęcie [[zaklinanie|ciernie]].
|-
|{{EntityLink|id=129|Ryba|Rozdymka}}
|{{Tc|częściowo}}
|{{Tc|częściowo}}
|
Żelazny golem zaatakuje rozdymkę, gdy zostanie uszkodzony przez defensywę rozdymki.
|-
|{{EntityLink|Shulker}}
|{{Tc|tak}}
|{{Tc|częściowo}}
|
Zaatkakują, gdy golem zaatakuje shulkera.
|-
|{{EntityLink|Rybik cukrowy}}
|{{Tc|tak}}
|{{Tc|częściowo|Tak<sup>''([[Bedrock Edition|BE]])''</sup><br/>Częściowo<sup>''([[Java Edition|JE]])''</sup>}}
|
W [[Java Edition]] atakują, gdy golem zaatakuje rybika.
W [[Bedrock Edition]] zawsze atakują golema.
|-
|{{EntityLink|Szkielet}}<br>
{{EntityLink|Tułacz}}<br>
{{EntityLink|id=53|Witherowy szkielet}}
|{{Tc|tak}}
|{{Tc|tak}}
|
|-
|{{EntityLink|Koń szkielet}}
|{{Tc|częściowo}}
|{{Tc|nie}}
|
Żelazny golem atakuje jeźdźcę [[Szkieletowa pułapka|szkieletowej pułapki]], ale nie konia.
|-
|{{EntityLink|Koń zombie}}
|Nie
|Nie
|
|-
|{{EntityLink|Szlam}}
|{{Tc|tak}}
|{{Tc|częściowo}}
|
Golemy atakują małe szlamy, mimo tego, że są pasywne

Szlamy gonią golema, ale nie atakują.
|-
|{{EntityLink|Bałwan}}
|{{Tc|częściowo}}
|{{Tc|nie}}
|
Golem atakuje bałwana, gdy ten trafi go przypadkowo śnieżką.
|-
|{{EntityLink|Pająk}}<br>
{{EntityLink|Pająk jaskiniowy}}<br>
{{EntityLink|Pajęczy jeździec}}
|{{Tc|częściowo}}
|{{Tc|tak}}
|Żelazy golem nie atakuje pająków w dzień
|-
|{{EntityLink|Magmołaz|Magmołazowy jeździec}}
|{{Tc|nie}}
|{{Tc|częściowo}}
|
<br />
|-
|{{EntityLink|id=103|Dręczyciel}}
|{{Tc|tak}}
|{{Tc|częściowo}}
|
Rzadko atakuje golema, gdy jest blisko golema. Atakuje natychmiastowo gdy [[przywoływacz]] przywoła dręczycieli.
|-
|{{EntityLink|Przywoływacz}}<br>
{{EntityLink|Iluzjoner}}<sup>''(tylko [[Java Edition|JE]])''</sup>{{EntityLink|Rozbójnik}}

{{EntityLink|Dewastator}}{{EntityLink|Obrońca}}

<br />
|{{Tc|tak}}
|{{Tc|tak}}
|
Żelazny golem atakuje nieuzbrojonych rozbójników, mimo iż są pasywni.
|-
|{{EntityLink|Wiedźma}}
|{{Tc|tak}}
|{{Tc|częściowo|Tak<sup>''([[Bedrock Edition|BE]])''</sup><br/>Częściowo<sup>''([[Java Edition|JE]])''</sup>}}
|
Wiedźma atakuje golema tylko, gdy patroluje w [[Patrol złosadniczy|patrolu złosadniczym]] lub gdy golem zaatakuje wiedźmę. Wiedźma rzuca [[Mikstury miotane|miksturę]] trucizny lub szkody, gdy golem ją zaatakuje.<sup>''([[Java Edition|JE]])''</sup>. W [[Bedrock Edition]] wiedźma zawsze atakuje golema.
|-
|{{EntityLink|Wither}}
|{{Tc|nie}}
|{{Tc|tak}}
|
|-
|{{EntityLink|Wilk}} 
|{{Tc|nie}}
|{{Tc|nie}}
|
|-
|{{EntityLink|id=19|Pies}} 
|{{Tc|częściowo}}
|{{Tc|częściowo}}
|
Tylko gdy golem atakuje gracza.
|-
|{{EntityLink|Zombie}}<br>
{{EntityLink|Posuch}}<br>
{{EntityLink|Osadnik zombie}}
|{{Tc|tak}}
|{{Tc|tak}}
|
|-
|{{EntityLink|Zombifikowany piglin}}
|{{Tc|częściowo}}
|{{Tc|częściowo}}
|
Atakują gdy golem zaatakuje jednego zombifikowanego piglina.
|-
|{{EntityLink|Zoglin}}
|{{Tc|częściowo|Tak<sup>''([[Java Edition|JE]])''</sup><br/>Częściowo<sup>''([[Bedrock Edition|BE]])''</sup>}}
|{{Tc|tak}}
|
W [[Bedrock Edition]] żelazny golem atakuje zoglina, gdy zoglin zaatakuje pierwszy. W [[Java Edition]] golem zawsze atakuje zoglina.
|}

Żelazny golem, który pojawił się naturalnie wie gdzie znajdują się [[Złosadnik|złosadnicy]], nawet przez ściany lub pod ziemią, i próbują poruszać się w ich kierunku. Golemy utworzone przez gracza lub przez [[komendy]] nie potrafią znaleźć najeźdźców przez przeszkody.

=== Bycie atakowanym ===
[[Zombie]] (i warianty), [[zoglin]]y, [[szkielet]]y (i warianty), [[pająk]]i, [[Pająk jaskiniowy|pająki jaskiniowe]], [[szlam]]y, [[Kostka magmy|kostki magmy]] i [[Złosadnik|złosadnicy]] atakują golemów w ich polu widzenia i mogą zadać poważne obrażenia, szczególnie gdy moby atakują w grupach. Jeżeli żelazny golem jest atakowany przez kilka mobów jednocześnie, atakuje je w kolejności w jakiej on otrzymywał od nich obrażenia. W [[Bedrock Edition]] [[Rybik cukrowy|rybiki cukrowe]] i [[Wiedźma|wiedźmy]] również atakują golemy. Jeżeli gracz ma -15 lub mniej punktów popularności w wiosce każdy naturalnie pojawiający się golem zaatakuje gracza w ich polu widzenia.

Żelazne golemy mają 100% odporność na odrzut, ale mogą być odepchnięci przez zaklęcie [[Zaklinanie|odrzut]] na mieczu lub [[Zaklinanie|uderzenie]] na łuku. Jednak w [[Bedrock Edition]] zaklęcia te nie dają efektu na golemach.

=== Pękanie ===
W [[Java Edition]] żelazne golemy mają różne poziomy pęknięć, które obrazują ich zdrowie. Gdy golemy mają powyżej {{hp|74}} nie mają na swoim ciele żadnych peknięć. Gdy golemy mają pomiędzy {{hp|74}} a {{hp|50}} kilka pęknięć jest widocznych. Więcej pęknięć jest widocznych, gdy golemy mają pomiędzy {{hp|49}} a {{hp|25}}. Najbardziej popękane są golemy, które mają poniżej {{hp|25}}. W [[Bedrock Edition]] żelazne golemy nie pokazują żadnych pęknięć.

=== Leczenie ===
{{Ekskluzywne|java|section=1}}
W [[Java Edition]] można użyć [[Sztabka żelaza|sztabki żelaza]] na żelaznym golemie, aby przywrócić mu 25% jego pierwotnych punktów życia.

== Preferowana ścieżka ==
{{Ekskluzywne|bedrock|section=1}}
W [[Bedrock Edition]] żelazne golemy używają metody znajdowania drogi, która składa się z jak najmniej „kosztownych” bloków.
{| class="wikitable" data-description="Preferred blocks"
|-
! Preferowany blok na drodze !! Koszt bloku
|-
|{{BlockLink|Ścieżka}}
|0
|-
|{{BlockLink|Bruk}}<br>
{{BlockLink|Zamszony bruk}}<br>
{{BlockLink|Kamień}}<br>
{{BlockLink|Kamienne cegły}}<br>
{{BlockLink|Piaskowiec}}<br>
{{BlockLink|Czerwony piaskowiec}}<br>
{{BlockLink|Deski}}<br>
{{BlockLink|Cegły}}<br>
{{BlockLink|id=1361|Blok netherowej cegły}}<br>
{{BlockLink|Blok czerwonej netherowej cegły}}<br>
{{BlockLink|Cegły z kamienia Endu}}<br>
{{BlockLink|Półbloki}}<br>
{{BlockLink|Szkło}}<br>
{{BlockLink|id=1291|Barwione szkło}}<br>
{{BlockLink|Jasnogłaz}}<br>
{{BlockLink|Pryzmaryn}}<br>
{{BlockLink|Blok diamentu}}<br>
{{BlockLink|Blok lazurytu}}<br>
{{BlockLink|id=1309|Blok redstone}}<br>
{{BlockLink|Blok szmaragdu}}<br>
{{BlockLink|Blok złota}}<br>
{{BlockLink|id=673|Glazurowana terakota}} 
|1
|-
|{{BlockLink|Łóżka|Łóżko}}<br>
{{BlockLink|id=902|Beczka}}<br>
{{BlockLink|id=930|Kamień szlifierski}}<br>
{{BlockLink|Kocioł}}<br>
{{BlockLink|id=1098|Kompostownik}}<br>
{{BlockLink|id=925|Krosno}}<br>
{{BlockLink|id=905|Piec hutniczy}}<br>
{{BlockLink|id=1243|Przecinarka}}<br>
{{BlockLink|id=934|Pulpit}}<br>
{{BlockLink|Statyw alchemiczny}}<br>
{{BlockLink|id=1241|Stół łuczarski}}<br>
{{BlockLink|id=1238|Stół kartograficzny}}<br>
{{BlockLink|id=1114|Stół kowalski}}<br>
{{BlockLink|id=917|Wędzarka}}<br>
|50
|-
|inne
|1.5
|-
!Koszt skoku
|5
|}

== Postępy ==
{{main|Postępy}}

{{Postępy|start}}
{{Postępy|category:przygoda}}
{{Postępy|opis}}
{{Postępy|Do usług}}
{{Postępy|end}}

== Historia ==
{{Historia|w}}
{{Historia||1.2.1|snap=12w08a|[[Plik:Żelazny golem przed Texture Update.png|32px]] Dodano żelazne golemy.|Spawnują się w stosunku jeden na 16 osadników.}}
{{Historia|||snap=1.2-pre|Dodano odgłosy stąpania i mechaniczne golema.}}
{{Historia||1.4.2|snap=12w32a|Żelazne golemy mogą atakować szlamy i kostki magmy.}}
{{Historia|||snap=?|Jeden golem spawnuje się teraz na dziesięciu osadników.}}
{{Historia||1.7.2|snap=13w36a|Zmieniono drop golemów z róż na maki.}}
{{Historia||1.8|snap=14w03a|Teraz upuszcza żelazo tylko, jeśli zostanie zabity przez gracza. W przeciwnym razie upuszcza jedynie mak.}}
{{Historia|||snap=14w04a|Poprzednia zmiana została cofnięta. Znów zawsze upuszczają sztabki żelaza.|Żelazne golemy można teraz zespawnować, używając dozownika.}}
{{Historia|||snap=14w25a|Żelazne golemy można teraz budować do góry nogami oraz bokiem.}}
{{Historia|||snap=14w26c|Nie można użyć [[Jack o'Lantern]] do tworzenia golemów.}}
{{Historia|||snap=14w33a|Zombie, szkielety, creepery, pająki, jaskiniowe pająki, szlam, kostki magmy i płomyki atakują żelazne golemy bez wcześniejszego sprowokowania.}}
{{Historia||1.8.1|snap=1.8.1-pre1|[[Jack o'Lantern]] znów mogą być używane do tworzenia golemów.|Creepery nie atakują już żelaznych golemów.}}
{{Historia||1.9|snap=15w39a|Żelazne golemy stały się nieco wyższe (2,7 bloku → 2,9).}}
{{Historia|||snap=15w46a|Żelazne golemy posiadają teraz 100% odporności na odrzut.}}
{{Historia||1.11|snap=16w32a|Zmieniono ID golema z <code>VillagerGolem</code> na <code>villager_golem</code>.}}
{{Historia||1.13|snap=17w47a|Można użyć [[Wykrawana dynia|wykrawanej dyni]] do utworzenia golema.}}
{{Historia|||snap=1.13-pre5|Zmieniono ID golema z <code>villager_golem</code> na <code>iron_golem</code>.}}
{{Historia||1.14|snap=18w34a|[[Plik:Żelazny golem.png|32px]] Zmieniono teksturę żelaznego golema.}}
{{Historia|||snap=18w47a|Żelazne golemy pojawiają się w klatkach przy [[Posterunek złosadniczy|posterunkach złosadniczych]].}}
{{Historia|||snap=19w08a|Jeden żelazny golem zawsze pojawia się jako część [[wioski]].|Poprawiono teksturę golema - dolna część lewej ręki jest taka sama jak prawej. Zmieniono też teksturę dolnych części głowy i talii.}}
{{Historia||1.14.3|snap=1.14.3-pre1|Panikujący osadnicy mają większą szansę na przywołanie golema.}}
{{Historia||1.15|snap=19w41a|Wraz z otrzymywaniem obrażeń żelazne golemy pękają.|Można uleczyć golema używając [[Sztabka żelaza|sztabki żelaza]].}}
{{Historia|||snap=19w44a|Stopień zniszczenia golema zależy teraz od stosunku ich aktualnego życia do maksymalnego.}}
{{Historia||1.16|snap=20w19a|Osadnicy spawnują golemów niezależnie od ich poziomu profesji lub ostatniego czasu pracy.}}

{{Historia|pa}}
{{Historia||0.12.1|snap=build 1|[[Plik:Żelazny golem przed Texture Update.png|32px]] Dodano żelazne golemy.}}
{{Historia||0.16.0|snap=build 4|Zadają obrażenia na poziomie pokojowym.}}

{{Historia|Pocket Edition}}
{{Historia||1.0.0|snap=?|Żelazne golemy nie atakują już graczy na poziomie pokojowym.}}
{{Historia||1.1.0|snap=alpha 1.1.0.0|Zmieniono ID golema z <code>irongolem</code> na <code>iron_golem</code>.}}

{{Historia|bedrock}}
{{Historia||1.10.0|snap=beta 1.10.0.3|[[Plik:Żelazny golem.png|32px]] Zmieniono teksturę żelaznego golema.|Żelazne golemy pojawiają się w klatkach przy [[Posterunek złosadniczy|posterunkach złosadniczych]].}}
{{Historia||1.11.0|snap=beta 1.11.0.1|Jeden żelazny golem zawsze pojawia się jako część wioski.}}

{{Historia|k}}
{{Historia||xbox=TU12|xbone=CU1|ps=1.0|wiiu=Patch 1|[[Plik:Żelazny golem przed Texture Update.png|32px]] Dodano żelazne golemy.}}
{{Historia||xbox=none|xbone=none|ps=1.90|wiiu=none|[[Plik:Żelazny golem.png|32px]] Zmieniono teksturę żelaznego golema.}}
{{Historia||xbox=none|xbone=none|ps=1.91|wiiu=none|Żelazne golemy pojawiają się w klatkach przy [[Posterunek złosadniczy|posterunkach złosadniczych]].|Jeden żelazny golem zawsze pojawia się jako część [[wioski]].|Panikujący osadnicy mają większą szansę na przywołanie golema.}}
{{Historia|foot}}

== Ciekawostki ==
[[Plik:Robot Laputa.png‎|thumb|right|Robot z filmu „''Laputa: Castle in the Sky''”.]]
* Żelazny golem trzymający [[Kwiaty|maki]] dla osadników jest nawiązaniem do antycznych robotów z filmu ''„[https://pl.wikipedia.org/wiki/Laputa_%E2%80%93_podniebny_zamek Laputa – podniebny zamek]”''. Gdy mały osadnik zauważy mak w jego ręku, powoli podejdzie i ostatecznie weźmie kwiatka. Rzeczywiście golemy nie zbierają maków - same pojawiają się w ich rękach.
* Oswojone [[wilk]]i będą nadal atakować golema, nawet gdy ten już nie będzie atakować [[gracz]]a. Sprawia to, że golem po takim ataku ponownie staje się agresywny wobec gracza.
* Jeżeli gracz rzuci [[Perła endermana|perłą endermana]] w golema, który pojawił się naturalnie w wiosce, ten stanie się agresywny.
* Nawet gdy golem trzyma mak w ręce, wciąż może atakować moby.
* Gdy golem wsiądzie do [[łódź|łodzi]] żaden inny byt poza graczem nie może płynąć tą łódką.

== Galeria ==
<gallery>
Plik:Golematak.png|Żelazny golem atakujący potwora.
Plik:Atakujący żelazy golem.png|Żelazny golem atakujący [[Gracz|gracza]].
Plik:Żelazny golem oferujący maka.png|Żelazny golem oferujący mak wieśniakowi.
Plik:Granice wioski golema.png|Wioskowe granice spawnu osadników w przypadku, gdy wioska ma jeden dom. Jeżeli żelazny golem wyjdzie poza granice wioski, kolejny może zostać przywołany.
Plik:Żelazny golem z różą.png|Przed [[1.4.2]] żelazne golemy oferowały [[Kwiaty#róża|różę]].
Plik:Pływający_golem.png|alt=golem_pod_wodą|Golem, który trafi do wody nie będzie w stanie się wynurzyć z uwagi na jego wagę.
</gallery>

{{Byty}}

[[Kategoria:Moby]]
[[Kategoria:Moby/użyteczne]]

[[cs:Železný golem]]
[[de:Eisengolem]]
[[en:Iron Golem]]
[[es:Gólem de hierro]]
[[fr:Golem de fer]]
[[hu:Vasgólem]]
[[it:Golem di ferro]]
[[ja:アイアンゴーレム]]
[[ko:철 골렘]]
[[nl:IJzergolem]]
[[pt:Golem de ferro]]
[[ru:Железный голем]]
[[zh:铁傀儡]]